Doğanın içinde ev yapmak isteyenlerin çoğu aslında aynı şeyi ister: o yeri seçmelerine neden olan sessizliği, manzarayı ve ağaçları korumak. Paradoks şu ki, kötü tasarlanmış bir ev tam da bunları yok eder. İstanbul'un kuzey ormanlarındaki Kargalı Evi'ni tasarlarken izlediğimiz ilkeler, doğada ev yapmayı düşünen herkes için geçerli.
1. Zemine az dokunun
Bir evin doğaya en büyük etkisi çoğu zaman yapının kendisinden değil, onu yerleştirmek için yapılan kazıdan ve dolgudan gelir. Kargalı Evi'nde cam zeminli hafif bir hacim, zeminin üzerinde süzülür; altındaki arazi neredeyse olduğu gibi kalır. Daha az kazı, daha az istinat duvarı ve daha az bozulan toprak demektir.
2. Ağaçları tasarımın verisi olarak kullanın
Arsadaki ağaçları bir engel değil, bir ölçüm noktası olarak görün. Tasarıma başlamadan önce yapılan bir ağaç rölevesi, evin nereye yerleşeceğini ve hangi pencereden hangi ağacın görüneceğini belirler. Olgun bir ağacın yerini hiçbir peyzaj projesi on yıllar boyunca dolduramaz.
3. Manzarayı yönlendirin
Kargalı Evi'nin bulunduğu tepe, her yöne 50 km'ye kadar görüş sunar. Ama her yöne aynı açıklıkla bakan bir ev, yorucu olabilir. Manzarayı belirli anlarda çerçevelemek, odalara karakter verir: sabah kahvesinin içildiği yer ile akşam oturulan yer farklı ufuklara bakabilir.
4. Şeffaflığı mahremiyetle dengeleyin
Cam, doğayı içeri alır; ama aynı zamanda içeriyi dışarı gösterir. Kargalı Evi'nin komşusu ve ortak yolu olmaması, şeffaf bir mimariyi mümkün kıldı. Daha kalabalık bir bağlamda aynı etki, avlular, perdeleyen ağaçlar ya da kot farklarıyla kurulabilir. Büyük cam yüzeylerde güneş kontrolü, ısı yalıtımı ve kuşlar için görünürlük de baştan düşünülmelidir.
5. Kendi kendine yetmeyi planlayın
Orman içindeki bir ev, şehirdeki bir daireye göre altyapıya daha uzaktır. Kargalı Evi'nin arazisinde tarım ve gıda üretimi için ayrılmış alanlar bulunur; yıl boyu kullanılabilen kış bahçesi hem bitkiler hem de yaşam için bir ara mekândır. Yağmur suyu toplama, güneş enerjisi ve yerinde arıtma gibi sistemler bu bağlamda bir lüks değil, akıllıca bir başlangıçtır.
6. Esnek kullanıma alan bırakın
Doğadaki evler çoğu zaman yılın bir kısmında boş kalır. Kargalı Evi, reklam ve film çekimleri için bir set olarak da kullanılacak biçimde tasarlandı ve aile için bir gelir kaynağına dönüştü. Esnek odalar, ayrı girişler ve dayanıklı malzemeler, bir evin zaman içinde farklı ihtiyaçlara uyum sağlamasını kolaylaştırır.
Orman içinde yapılaşmada dikkat edilmesi gerekenler
- Orman sınırı ve koruma alanları: Arsanın orman sınırına mesafesini ve ilgili kurumların görüşlerini önceden öğrenin.
- Yangın güvenliği: Yapı çevresinde bitki örtüsünün yönetimi, yanmaz cephe malzemeleri ve itfaiye erişimi tasarımın parçası olmalıdır.
- Ulaşım: Kışın ve yağmurda kullanılabilecek bir yol, evin kendisi kadar önemlidir.
- Bakım: Ormanın içinde nem, yaprak ve böcekler malzeme seçimini doğrudan etkiler.
Doğada en iyi ev, kendisinden çok bulunduğu yeri gösteren evdir.
Sık sorulan sorular
Orman içinde ev yapmak yasal mı?
Orman alanlarında yapılaşma çok sınırlıdır; ancak orman sınırı dışında kalan ve imar planı olan arsalarda konut yapılabilir. Durum her parsel için farklıdır. İmar durumu belgesi ve ilgili kurumlardan alınacak görüşler belirleyicidir.
Cam bir ev kışın soğuk, yazın sıcak olmaz mı?
Doğru tasarlanmazsa olur. Yüksek performanslı yalıtımlı camlar, güneş kontrol kaplamaları, saçaklar ve doğru yönlenme ile cam ağırlıklı bir ev konforlu ve enerji verimli olabilir. Bu kararlar konsept aşamasında verilmelidir.
